Kort begrip der Christelijke religie,
Gesteld in vraag en antwoord, tot onderwijzing dergenen

die zich voor het eerst begeven tot het gebruik van

des Heeren Avondmaal

HET EERSTE DEEL Van des mensen ellende
Vr. 01 Hoeveel stukken zijn u nodig te weten, opdat gij welgetroost, zaliglijk leven en sterven moogt?

Antw. Drie stukken:

Ten eerste hoe groot mijn zonden en ellende zijn;

ten andere hoe ik van al mijn zonden en ellende verlost worde;

ten derde hoe ik Gode voor mijn verlossing zal dankbaar zijn.

H.C. zondag 1, vr. 1 en 2

Vr.2. Waaruit kent gij uw ellende?

Antw. Uit de wet Gods.

H.C. zondag 2, Vr. 3.

D.L. 3/4 : 5

Vr.3. Wat heeft God in Zijn wet aan u bevolen?

Antw. Dat heeft Hij ons schriftelijk in de tien geboden samengevat, deze luiden als volgt, (Exodus 20:1-19):

Toen sprak God al deze woorden, zeggende:

Ik ben de HEERE uw God, Die u uit Egypteland, uit het diensthuis, uitgeleid heb.

HET EERSTE GEBOD
Gij zult geen andere goden voor Mijn aangezicht hebben.

HET TWEEDE GEBOD
Gij zult u geen gesneden beeld noch enige gelijkenis maken, van hetgeen boven in de hemel is, noch van hetgeen onder op de aarde is, noch van hetgeen in de wateren onder de aarde is.

Gij zult u voor die niet buigen, noch hen dienen; want Ik, de HEERE uw God ben een ijverig God, Die de misdaad der vaderen bezoek aan de kinderen, aan het derde en aan het vierde geslacht van degenen, die mij haten;

En Ik doe barmhartigheid aan duizenden van degenen, die Mij liefhebben en Mijn geboden onderhouden.

HET DERDE GEBOD
Gij zult de Naam van de HEERE uw God niet ijdel gebruiken; want de HEERE zal niet onschuldig houden, die Zijn Naam ijdel gebruikt.

HET VIERDE GEBOD
Gedenkt de sabbatdag, dat gij die heiligt.

Zes dagen zult gij arbeiden en al uw werk doen;

Maar de zevende dag is de sabbat van de HEERE uw God; dan zult gij geen werk doen, gij, noch uw zoon, noch uw dochter, noch uw dienstknecht, noch uw dienstmaagd, noch uw vee, noch uw vreemdeling die in uw poorten is;

Want in zes dagen heeft de HEERE de hemel en de aarde gemaakt, de zee en al wat daarin is, en Hij rustte op de zevende dag; daarom zegende de HEERE de sabbatdag, en heiligde die.

HET VIJFDE GEBOD
Eert uw vader en uw moeder, opdat uw dagen verlengd worden in het land dat u de HEERE uw God geeft.

HET ZESDE GEBOD
Gij zult niet doodslaan.

HET ZEVENDE GEBOD
Gij zult niet echtbreken.

HET ACHTSTE GEBOD
Gij zult niet stelen.

HET NEGENDE GEBOD
Gij zult geen valse getuigenis spreken tegen uw naaste.

HET TIENDE GEBOD
Gij zult niet begeren het huis van uw naaste; gij zult niet begeren de vrouw van uw naaste; noch zijn dienstknecht, noch zijn dienstmaagd, noch zijn os, noch zijn ezel, noch iets, dat van uw naaste is.

En al het volk zag de donderen, en de bliksemen, en het geluid der bazuin, en de rokende berg; toen het volk dat zag, weken zij af, en stonden van verre;

En zij zeiden tot Mozes: Spreek gij met ons, en wij zullen horen; en dat God met ons niet spreke, opdat wij niet sterven!

Vr.4. Hoe worden deze 10 geboden gedeeld?

Antw. In twee tafelen.

Vr.5. Wat is de hoofdsom van hetgeen God u gebiedt in de 4 geboden van de eerste tafel?

Antw. Dat ik de Heere, mijn God, zal liefhebben met mijn hele hart, met heel mijn gemoed en met al mijn krachten. Dit is het eerste en het grote gebod (Matth. 22:37,38).

H.C. zondag 2, Vr. 4

Vr.6. Wat is de hoofdsom van hetgeen God u gebiedt in de zes geboden van de tweede tafel der wet?

Antw. Dat ik mijn naaste zal liefhebben als mijzelf. Aan deze twee geboden hangt de ganse wet en de profeten.

Matth 22:39,40. (Zo is dan de liefde de vervulling van de wet.)

H.C. zondag 2, Vr. 4

Vr.7. Kunt gij dit alles volkomen houden?

Antw. Neen ik; maar ik ben van nature geneigd om God en mijn naaste te haten, en Gods geboden met gedachten, woorden en werken te overtreden.

H.C. zondag 2, Vr. 5

N.G.B. art. 14

D.L. 3/4:1-3

Vr.8. Heeft God u alzo boos en verdorven van natuur geschapen?

Antw. Neen; maar Hij heeft mij goed en naar Zijn evenbeeld geschapen, in ware kennis van God, gerechtigheid en heiligheid.

H.C. zondag 3, Vr. 6

N.G.B. art. 14

D.L. 3/4:1, dw:2

Vr.9. Vanwaar komt die verdorvenheid, die in u is?

Antw. Uit de val en de ongehoorzaamheid van Adam en Eva in het Paradijs, waar onze natuur alzo is verdorven, dat wij allen in zonde ontvangen en geboren worden.

H.C. zondag 3, Vr. 7

N.G.B. art. 14,

D.L. 3/4 : 1-3, dw : 3

Vr.10. Wat is dat voor een ongehoorzaamheid geweest?

Antw. Dat zij hebben gegeten van de vrucht van de boom, welke God hun verboden had.

N.G.B. art. 14

Vr.11. Gaat ons de ongehoorzaamheid van Adam aan?

Antw. Ja, want hij is ons aller vader, en wij hebben allen in hem gezondigd.

H.C. zondag 3, vr. 7; zondag 4, vr. 9

N.G.B. art. 14, 15

D.L. 1:1; dw:5, 3/4:1-3

Vr.12. Zo zijn wij dan onbekwaam tot enig goed vanuit onszelf en geneigd tot alle kwaad?

Antw. Ja; Tenzij wij door de Geest Gods wederom geboren worden.

H.C. Zondag 3, Vr. 8,; zondag 4, vr 9

N.G.B. art. 14, 15,

D.L. Hfst. 3/4:1-6, 10–17, dw:4-9; 5dw:8

Vr.13. Wil God zulke ongehoorzaamheid en verdorvenheid ongestraft laten?

Antw. Neen; Maar naar Zijn rechtvaardig oordeel wil Hij die tijdelijk en eeuwig straffen, gelijk geschreven staat: Vervloekt is een ieder, die niet blijft in al hetgeen geschreven is, in het boek der wet, om dat te doen.

Gal. 3:10

H.C. zondag 4, Vr. 9, 10 en 11

N.G.B. art. 15,16

D.L. 1:1, 15, dw:8; D.L. 2:1,3/ 4dw:1

HET TWEEDE DEEL Van de verlossing van de mens uit zijn ellende

Vr.14. Hoe kunt gij deze straffen ontgaan en wederom tot genade komen?

Antw. Door zulk een Middelaar, die tegelijk waarachtig God en waarachtig en rechtvaardig mens is.

H.C. zondag 5,Vr. 12, 13, 14 en 15, zondag 6, vr. 16 en 17

N.G.B. art. 17, 20, 26

D.L. 2:1-4

Vr.15. Wie is die Middelaar?

Antw. Onze Heere Jezus Christus, Die in één persoon waarachtig God en een waarachtig en rechtvaardig mens is.

H.C. zondag 6, vr. 18 en 19.

N.G.B. art. 10, 17-20.

D.L. 2:2-4.

Vr.16. Kunnen de engelen onze middelaars niet zijn?

Antw. Neen, want zij zijn geen God en ook geen mens.

H.C. zondag 5, vr. 14 en 15, H.C. zondag 11, vr. 30
N.G.B. art. 12, 23

Vr.17. Kunnen de heiligen onze middelaars niet zijn?

Antw. Neen, want zij hebben zelf gezondigd, en zijn niet anders dan door deze enige Middelaar zalig geworden.

H.C. zondag 5, vr. 14 en 15; H.C. zondag 11, vr. 30.

N.G.B. art. 26

D.L. 1:1, 2 en 7, D.L. 5:1-4

Vr.18. Zullen ook alle mensen door de Middelaar Jezus zalig worden, gelijk zij allen door Adam zijn verdoemd geworden?

Antw. Neen, maar alleen, die Hem met een waar geloof aannemen, gelijk geschreven staat, Johannes 3:16: Alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij Zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder die in Hem gelooft, niet verderve, (dat is: niet verloren ga) maar het eeuwige leven hebbe.

H.C. zondag 7, vr. 20.

N.G.B. art. 16, 22.

D.L. 1 : 1-7, dw.: 1, 2:5-8.

Vr.19. Wat is een waar geloof?

Antw. Het is een stellige kennis van God en van Zijn beloften, aan ons in het Evangelie geopenbaard, en een hartelijk vertrouwen, dat mij al mijn zonden om Christus’ wil vergeven zijn.

H.C. zondag 7, vr. 21

N.G.B. art. 22.

D.L. 1 :4, dw. :2-5

Vr.20. Wat is de hoofdsom van hetgeen God ons in het Evangelie belooft en bevolen heeft te geloven?

Antw. Dat is begrepen in de twaalf Artikelen van het algemene Christelijke geloof die als volgt luiden:

1. Ik geloof in God de Vader, de Almachtige, Schepper des hemels en der aarde.

2. En in Jezus Christus, Zijn Eniggeboren Zoon, onze Heere;

3. Die ontvangen is van de Heilige Geest, geboren uit de maagd Maria;

4. Die geleden heeft onder Pontius Pilatus, is gekruisigd, gestorven en begraven, nedergedaald ter helle;

5. Ten derden dage wederom opgestaan uit de doden;

6. Opgevaren ten hemel, zittende ter rechterhand Gods des Almachtigen Vaders;

7. Van waar Hij komen zal om te oordelen de levenden en de doden.

8. Ik geloof in de Heilige Geest.

9. Ik geloof een heilige algemene Christelijke Kerk, de gemeenschap der heiligen;

10. De vergeving der zonden;

11. Wederopstanding des vleses;

12. En een eeuwig leven.

H.C. zondag 7, vr. 22 en 23

Vr.21. Als gij belijdt te geloven in God de Vader, en de Zoon en de Heilige Geest, bedoelt gij daarmee drie Goden?

Antw. Neen geenszins; want er is maar één énig waarachtig God.

H.C. zondag 8, vr. 24 en 25.

N.G.B. art. 1,8,9.

Vr.22. Waarom noemt gij dan drie, de Vader, de Zoon en de Heilige Geest?

Antw. Omdat God Zich alzo in Zijn Woord heeft geopenbaard, dat deze drie onderscheiden Personen de Enige en Waarachtige God zijn; Gelijk wij ook gedoopt zijn in de Naam des Vaders en des Zoons en des Heiligen Geestes.

H.C. zondag 8, vr. 25

N.G.B. art. 8,9.

Vr.23. Wat gelooft gij met deze woorden: Ik geloof in God de Vader, de Almachtige, Schepper des hemels en der aarde?

Antw. Dat de eeuwige Vader van onze Heere Jezus Christus, Die hemel en aarde uit niet geschapen heeft, en nog door Zijn voorzienigheid onderhoudt, om Zijns Zoons Christus’ wil, ook mijn God en mijn Vader is.

H.C. zondag 9, vr. 26, H.C. zondag 10, vr. 27 en 28.

N.G.B. art. 12, 13.

Vr.24. Wat gelooft gij met deze woorden: En in Jezus Christus, Zijn eniggeboren Zoon, onze Heere?

Antw. Dat Jezus Christus de eeuwige en enige Zoon des Vaders is, éénswezens met God de Vader, en de Heilige Geest.

H.C. zondag 13, vr. 33 en 34

N.G.B. art. 10,

DL. 2:4

Vr.25. Gelooft gij niet, dat Christus ook mens geworden is?

Antw. Ja; want Hij is: ontvangen van de Heilige Geest, en geboren uit de maagd Maria.

H.C. zondag 14, vr. 35 en 36.

N.G.B. art. 18.

Vr.26. Is dan de Godheid van Christus veranderd in mensheid?

Antw. Neen; want de Godheid is onveranderlijk.

H.C. zondag 14, vr. 35.

N.G.B. art. 1, 19.

Vr.27. Hoe is Christus dan mens geworden?

Antw. Door aanneming der mensheid in enigheid Zijns persoons.

H.C. zondag 14, vr. 35.

N.G.B. art. 18, 19.

Vr.28. Heeft Christus dan Zijn mensheid uit de hemel gebracht?

Antw. Neen; maar Hij heeft die aangenomen uit de maagd Maria, door de werking des Heiligen Geestes, en is alzo ons, Zijn broederen, in alles gelijk geworden, uitgenomen de zonde.

H.C. zondag 14, vr. 35.

N.G.B. art. 18.

Vr.29. Waarom wordt Hij Jezus dat is Zaligmaker genoemd?

Antw. Omdat Hij Zijn volk zalig maakt van hun zonden.

H.C. zondag 11, vr. 29.

N.G.B. art. 21.

Vr.30. Is er anders geen Zaligmaker?

Antw. Neen; want er is onder de hemel geen andere naam, die onder de mensen gegeven is, door welken wij moeten zalig worden, dan de Naam van Jezus(Hand. 4:12).

H.C. zondag 30, vr. 29 en 30.

N.G.B. art. 21, 22, 26

Vr.31. Waarom wordt Hij Christus, dat is, Gezalfde, genoemd?

Antw. Omdat Hij met de Heilige Geest is gezalfd, en van God de Vader is verordend, tot onze grote Profeet, tot onze enige Hogepriester, en tot onze eeuwige Koning.

H.C. zondag 12, vr. 31 en 32.

Vr.32. Wat heeft dan Jezus Christus gedaan om ons zalig te maken?

Antw. Hij heeft voor ons geleden, is gekruisigd, gestorven, is begraven, en nedergedaald ter helle, dat is Hij heeft de helse pijn geleden; en is alzo zijn Vader gehoorzaam geworden, opdat Hij ons van de tijdelijke en eeuwige straffen der zonde verlossen zou.

H.C. zondag 15, vr. 37-39; H.C. zondag 16, vr. 40-44.

N.G.B. art. 20, 21,

D.L. Hfst. 2

Vr.33. In welke natuur heeft Christus geleden?

Antw. Alleen in Zijn menselijke natuur, dat is, in Zijn ziel en lichaam.

H.C. zondag 15, vr. 37.

N.G.B. art. 20, 21.

Vr.34. Wat heeft dan de Godheid van Christus hiertoe gedaan?

Antw. Zijn Godheid heeft door haar kracht die aangenomen mensheid alzo versterkt, dat zij de last van de toorn van God tegen de zonde heeft kunnen dragen, en ons daarvan verlossen.

H.C. zondag 6, vr. 17.

N.G.B. art. 19, 21.

D.L. 2:1-4, dw :2-3

Vr.35. Is Christus in de dood gebleven?

Antw. Neen; maar Hij is ten derde dage opgestaan van de doden tot onze rechtvaardigmaking.

H.C. zondag, vr. 45.

N.G.B. art. 20

Vr.36. Waar is Christus nu naar Zijn mensheid?

Antw. Hij is opgevaren ten hemel, en zit ter Rechterhand van God de Vader, dat is: verheven in de hoogste heerlijkheid boven alle schepselen.

H.C. zondag 18, vr. 46 en 49; zondag 19, vr. 50-51

N.G.B. art. 26.

Vr.37. Waartoe is Christus daar zo hoog verheven?

Antw. Inzonderheid, opdat Hij van daar zijn gemeente zou regeren, en onze Voorbidder zijn bij de Vader.

H.C. zondag 18, vr. 49; zondag 19, vr. 50-51

N.G.B. art. 26.

Vr.38. Is Christus dan niet bij ons tot aan het einde der wereld, gelijk Hij ons beloofd heeft? (Mattheus 28:20)

Antw. Naar Zijn Godheid, Majesteit, Genade en Geest, wijkt Hij nimmermeer van ons; maar naar Zijn mensheid blijft Hij in de hemel, totdat Hij eenmaal komen zal om te oordelen de levenden en de doden. #Mt 28:20

H.C. zondag vr. 47 en 48; zondag 19, vr. 52.

N.G.B. art. 37, dw:1-9

Vr.39. Wat gelooft gij van de Heilige Geest?

Antw. Dat Hij samen met de Vader en de Zoon waarachtig en eeuwig God is, en dat Hij mij van de Vader door Christus gegeven zijnde, wederom geboren doet worden, in alle waarheid leidt, mij troost en in eeuwigheid bij mij blijven zal.

H.C. zondag 20, vr. 53.

N.G.B. art. 11

D.L. 3/4 3, 11-13; 5:6-11

Vr.40. Wat gelooft gij van de Heilige Algemene Christelijke Kerk?

Antw. Dat de Zoon van God, uit het hele menselijke geslacht, de uitverkorenen ten eeuwige leven, door Zijn Geest en Woord, Zich tot een gemeente vergadert. Hiervan geloof ik, dat ik een levend lidmaat ben en eeuwig blijven zal.

H.C. zondag 21, vr. 54 en 55

N.G.B. art. 27, 28

D.L. 1:6-18, dw:1-7,9; 2:8,9, dw:1; 5:3-9, dw:1-9

Vr.41. Waar vergadert Christus deze kerk?

Antw. Waar men Gods Woord recht predikt, en de Heilige Sacramenten bedient naar de instelling van Christus.

H.C. zondag 21, vr. 54.

NG.B. art. 2, 4-7, 28-32,

D.L. 1:3; 2:5 dw:6; 3 / 4 :6, 17; 5:14

Vr.42. Welke weldaden doet God aan deze gemeente?

Antw. Hij schenkt haar vergeving der zonden, wederopstanding des vleses en het eeuwige leven.

H.C. zondag 21, vr. 56; zondag 22, vr 57-58

N.G.B. 23, 37.

D.L. 2 dw:6

Vr.43. Wat baat het u dat gij dit alles gelooft?

Antw. Dat ik in Christus voor God rechtvaardig ben.

H.C. zondag 23, vr. 59
N.G.B. art. 22, 23

D.L. 2, dw:4

Vr.44. Hoe zijt gij rechtvaardig voor God?

Antw. Alleen door een waar geloof in Jezus Christus.

H.C. zondag 23, vr. 60
N. G. B. art. 22, 23

D.L. 2, dw:4

Vr.45. Hoe is het te verstaan, dat gij door het geloof gerechtvaardigd zijt?

Antw. Alzo dat alleen de volkomen genoegdoening en gerechtigheid van Christus, door God mij wordt toegerekend, waardoor mij mijn zonden vergeven en ik een erfgenaam van het eeuwige leven word; en dat ik die niet anders dan door het geloof kan aannemen.

H.C. zondag 23, vr. 60 en 61

N.G.B. art. 22, 23

D.L. 2:5-7, dw:7

Vr.46. Waarom kunnen onze goede werken onze gerechtigheid voor God niet zijn, noch een stuk daarvan?

Antw. Daarom, dat ook onze beste werken in dit leven onvolkomen en met zonde bevlekt zijn.

H.C. zondag 24, vr. 62

N.G.B. art. 24

D.L. 5:2

Vr.47. Verdienen dan onze goede werken niet, die God nochtans in dit en in het toekomende leven wil belonen?

Antw. Deze beloning geschiedt niet uit verdienste maar uit genade.

H.C. zondag 24, vr. 63 en 64
N.G.B. Art. 24

D.L. 5:12

Vr.48. Wie werkt dat geloof in u?

Antw. De Heilige Geest.

H.C. zondag 25, vr. 65
N.G.B. art. 24

D.L. 3/4:6, 14, 16

Vr.49. Door welk middel?

Antw. Door het gehoor van het gepredikte Woord.

H.C. zondag 25, vr. 65

N.G.B. art. 2, 4-7, 24

D.L. 1:3; 3 / 4:7-9, 11, 12, 17

Vr.50. Hoe versterkt Christus dat geloof?

Antw. Door dat gepredikte Woord, en het gebruik van de Heilige Sacramenten.

H.C. zondag 25, vr. 65

N.G.B. art. 33

D.L. 3 / 4:17; 5:14

Vr.51. Wat zijn Sacramenten?

Antw. Heilige tekens en zegels, door God ingesteld, om ons daardoor te verzekeren, dat Hij ons vergeving van de zonden en het eeuwige leven uit genade schenkt, om het enige slachtoffer van Christus aan het kruis volbracht.

H.C. zondag 25, vr. 66 en 67

N.G.B. art. 33

Vr.52. Hoeveel Sacramenten heeft Christus in het Nieuwe Testament ingesteld?

Antw. Twee: de Heilige Doop en het Heilig Avondmaal.

H.C. zondag 25, vr. 68
N.G.B. art. 33

Vr.53. Wat is het teken in de Heilige Doop?

Antw. Het water, waarmee wij gedoopt worden in de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest.

H.C. zondag 26, vr. 69

N.G.B. art. 34

Vr.54. Wat betekent en verzegelt dat?

Antw. De afwassing van de zonden door het bloed van Jezus Christus, gewerkt door de Heilige Geest.

H.C. zondag 26, vr. 70; zondag 27, vr. 72 en 73

N.G.B. art. 34

Vr.55. Waar heeft Christus dit toegezegd en beloofd?

Antw. In de inzetting van de Heilige Doop die aldus luidt: Gaat dan heen in de gehele wereld, predikt het Evangelie aan alle creaturen (schepselen); onderwijst alle volken, hen dopende in de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest; die geloofd zal hebben en gedoopt zal zijn, die zal zalig worden; maar die niet zal geloofd hebben, die zal verdoemd worden. #Mr 16:15,16

H.C. zondag 26, vr. 71; zondag 27, vr. 72 en 73

N.G.B. art. 34

Vr.56. Zal men ook de jonge kinderen dopen?

Antw. Ja, want zij behoren, net als de volwassenen, tot het Verbond van God, en tot Zijn Gemeente.

H.C. zondag 27, vr. 74

N.G.B. 34

D.L. 1:17

Vr.57. Wat is het uiterlijke teken in het Heilig Avondmaal?

Antw. Het gebroken brood, dat wij eten, en de vergoten wijn, die wij drinken, ter gedachtenis van het lijden en sterven van Christus. #1Co 11:26

H.C. zondag 28, vr 75

N.G.B. art. 35

Vr.58. Wat betekent en verzegelt dat?

Antw. Dat Christus onze ziel met Zijn gekruisigd lichaam en vergoten bloed spijst en laaft tot het eeuwige leven.

H.C. zondag 28, vr. 75 en 76

N.G.B. art. 35

Vr.59. Waar heeft Christus dit aan ons toegezegd?

Antw. In de instelling van het Heilig Avondmaal, die door Paulus als volgt wordt beschreven, 1 Korinthe 11:23-26: Want ik heb van de Heere ontvangen, hetgeen ik ook u overgegeven heb, dat de Heere Jezus in de nacht, in welke Hij veraden werd, het brood nam; en als Hij gedankt had brak Hij het en zei: Neemt, eet, dat is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis. Desgelijks nam Hij ook de drinkbeker, na het eten van het Avondmaal, en zei: Deze drinkbeker is het Nieuwe Testament in Mijn bloed; doet dat, zo dikwijls als gij die zult drinken tot Mijn gedachtenis. Want zo dikwijls als gij dit brood zult eten en deze drinkbeker zult drinken, zo verkondigt de dood des Heeren, totdat Hij komt.

H.C. zondag 28, vr. 77

Vr.60. Wordt het brood veranderd in het lichaam van Christus, of de wijn in Zijn bloed?

Antw. Neen; niet meer dan het water in de doop veranderd in het bloed van Christus.

H.C. zondag 29, vr 78 en 79; zondag 30, vr. 80

N.G.B. art. 35

Vr.61. Hoe moet gij uzelf beproeven, eer gij tot het Heilig Avondmaal des Heeren gaat?

Antw. Eerst moet ik onderzoeken, of ik mijzelf vanwege mijn zonden mishaag en mij daarom voor God verootmoedig. Ten tweede, of ik geloof en vertrouw, dat mij al mijn zonden om Christus’ wil vergeven zijn. Ten derde, of ik ook een ernstig voornemen heb, om voortaan in alle goede werken te wandelen.

H.C. zondag 30, vr. 81

N.G.B. art. 35

Vr.62. Zal men ook diegenen tot het Heilig Avondmaal laten gaan, die een ongoddelijke leer drijven, of een ergerlijk leven leiden?

Antw. Neen; opdat Gods Verbond niet ontheiligd worde, en Zijn toorn over de gehele gemeente niet aangestoken worde.

H.C. zondag 30, vr. 82

N.G.B. art. 35

Vr.63. Hoe zal men dan met de zodanigen handelen?

Antw. Volgens de verordening, die Christus ons daarvan gegeven heeft in Mattheus 18:15-17, welke aldus luidt: Indien uw broeder tegen u gezondigd heeft, ga heen en bestraf hem tussen u en hem alleen; indien hij u hoort, zo hebt gij uw broeder gewonnen. Maar indien hij u niet hoort, zo neem nog één of twee met u, opdat in de mond van twee of drie getuigen alle woord besta. En indien hij dezelve geen gehoor geeft, zo zegt het aan de gemeente; en indien hij ook aan de gemeente geen gehoor geeft, zo zij hij u als de heiden en de tollenaar.

H.C. zondag 31, vr. 83, 84 en 85
N.G.B. art. 32

D.L. 3/4:17

HET DERDE DEEL: Van de dankbaarheid, die men Gode voor de verlossing schuldig is

Vr.64. Aangezien wij alleen uit de genade door Christus zalig worden, waarom moet gij nog goede werken doen?

Antw. Niet om de hemel daarmee te verdienen, hetwelk Christus heeft gedaan, maar omdat God mij dit heeft geboden.

H.C. zondag 32, vr. 86
N.G.B. art. 24,25

D.L. 1:9,13; 5:12

Vr.65. Waartoe dienen dan uw goede werken?

Antw. Dat ik aan God daarmee dankbaarheid voor al Zijn weldaden bewijze, en Hij door mij geprezen worde; dat ik ook uit de goede werken, als uit de vruchten van de echtheid van mijn geloof verzekerd zij; en dat mijn naaste daardoor gesticht en voor Christus gewonnen worde.

H.C. zondag 32, vr. 86

N.G.B. art. 24.

D.L. 1:12, 13; 5:12,13

Vr.66. Zullen die ook zalig worden, die geen goede werken doen?

Antw. Neen; want de Heilige Schrift zegt, dat geen onkuise, afgodendienaar, echtbreker, hoereerder, dief, geldgierige, dronkaard, lasteraar, noch rover, noch dergelijke, het Rijk van God beërven zal, tenzij dat zij zich tot God bekeren.

H.C. zondag 32, vr. 87 D.L.

Vr.67. Waarin bestaat de bekering van de mens?

Antw. In een hartelkijk leedwezen en vlieden van de zonden; en in een ernstige lust en doen van alle goede werken.

H.C. zondag 33, vr. 88-90

N.G.B. art. 24

D.L. 3 /4:10-12; 5:7, 12, 13

Vr.68. Wat zijn goede werken?

Antw. Alleen die uit een waar geloof, naar de wet van God, Hem ter ere, geschieden; en niet op menseninzettingen, of op ons goeddunken gegrond zijn.

H.C. zondag 33-34, vr. 91-113

N.G.B. art. 24.

Vr.69. Kunnen degenen die tot God bekeerd zijn, de wet van God volkomen houden?

Antw. Neen, maar ook de allerheiligsten, zolang zij in dit leven zijn, hebben maar een klein beginsel van deze gehoorzaamheid; maar alzo, dat zij met een ernstig voornemen, niet alleen naar sommige, maar naar al de geboden van God beginnen te leven; gelijk zij ook de Heere gedurig bidden om dagelijks daarin toe te nemen.

H.C. zondag 44, vr. 114 en 115

N.G.B. art. 24.

D.L. 5:1-4, 12, 13

Vr.70. Wie moeten wij hierom bidden?

Antw. Niet enig schepsel, maar alleen God, die ons helpen kan, en om Jezus Christus’ wil verhoren wil.

H.C. zondag 45, vr. 116 en 117
N.G.B. art. 26

Vr.71. In wiens Naam moeten wij tot God bidden?

Antw. Alleen in de Naam van Christus en niet in de naam van enig heilige.

H.C. zondag 45, vr. 117.

N.G.B. art. 26.

Vr.72. Om welke dingen moeten wij God bidden?

Antw. Om alle geestelijke en lichamelijke nooddruft, welke de Heere Christus begrepen heeft in het gebed dat Hij zelf ons geleerd heeft.

H.C. zondag 45, vr. 118.

Vr.73. Hoe luidt dat gebed?

Antw. Onze Vader, die in de hemelen zijt;

1. Uw Naam worde geheiligd.

2. Uw Koninkrijk kome.

3. Uw wil geschiede, gelijk in de hemel, alzo ook op de aarde.

4. Geef ons heden ons dagelijks brood.

5. En vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven onze

schuldenaren.

6. En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de

boze. Want Uw is het Koninkrijk, en de kracht, en de

heerlijkheid in der eeuwigheid. Amen.

H.C. zondag 45, vr. 119.

Vr.74. Wat begeert gij van God in dit gebed?

Antw. Ten eerste, dat al wat dient tot Gods eer, bevorderd worde, en daarentegen geweerd worde, wat haar verhindert, of Zijn wil wederstaat. Ten andere, Dat Hij mij met alle nooddruft naar het lichaam verzorge, en naar de ziel mij beware voor alle kwaad, dat mij aan mijn zaligheid zou kunnen schadelijk zijn.

H.C. zondag 46-52, vr. 120 –129.

Nawoord Kort Begrip

Als degenen, die zich tot de gemeente begeven willen, deze hoofdstukken in de grond bekend en beleden hebben, zo vraagt men hun, of zij ook ergens in, aangaande de leer, enige twijfel hebben; opdat men hun moge genoeg doen. Indien iemand onder hen zegt: Ja, zo zoekt men hem uit de Schrift te voldoen; en is ‘t dat zij allen gerust zijn, zo vraagt men, of zij ook voorgenomen hebben, door Gods genade bij deze leer te blijven, de wereld te verzaken, en een nieuw Christelijk leven te leiden. Ten einde vraagt men ook, of zij zich aan de christelijke tucht willen onderwerpen. Hetwelk gedaan hebbende, men hen vermaant tot vrede, liefde en eendrachtigheid met alle mensen, en tot vredemaking, indien iemand met zijn naaste iets uitstaande heeft